Moeite met emoties voelen of uiten: waar komt dat vandaan?
“Ik weet eigenlijk niet wat ik voel.”
Het is een zin die veel mensen uitspreken, vaak met enige schaamte. Misschien merk je dat je emoties vooral probeert te begrijpen met je hoofd. Of dat je pas merkt dat er iets speelt wanneer je lichaam signalen geeft, zoals spanning, vermoeidheid of onrust. Misschien zeggen anderen dat je gesloten bent, terwijl je zelf het gevoel hebt dat je gewoon niet goed weet wat er vanbinnen gebeurt.
Bij veel mensen die individuele therapie zoeken, ontbreekt het niet aan emoties. Vaak hebben zij in de loop van hun leven geleerd om minder aandacht te geven aan wat ze voelen.
Emoties zijn er altijd
Emoties horen bij ons mens-zijn. Ze helpen ons begrijpen wat belangrijk voor ons is, waar onze grenzen liggen en wat we nodig hebben van anderen.
Verdriet laat zien dat we iets missen.
Boosheid kan aangeven dat een grens is overschreden.
Angst waarschuwt ons voor gevaar of onzekerheid.
Blijdschap vertelt ons dat iets waardevol voor ons is.
Toch zijn er veel mensen die moeite hebben om deze signalen te herkennen of serieus te nemen. Niet omdat ze zwak zijn of tekortschieten, maar omdat ze ooit hebben geleerd dat emoties beter verborgen kunnen blijven.
Wat je vroeger leerde, neem je vaak mee
De manier waarop we omgaan met emoties ontstaat niet zomaar. Vaak heeft dit te maken met de omgeving waarin we zijn opgegroeid.
Misschien werd er thuis weinig gesproken over gevoelens.
Misschien was er veel aandacht voor prestaties, verantwoordelijkheid of sterk zijn.
Of misschien waren emoties van anderen zo aanwezig dat er weinig ruimte was voor die van jou.
Kinderen passen zich aan hun omgeving aan. Wanneer verdriet, angst of boosheid weinig aandacht krijgen, leren zij vaak om deze gevoelens weg te stoppen. Dat is geen bewuste keuze, maar een slimme manier om zich aan te passen.
Wat vroeger hielp, kan later echter in de weg gaan zitten.
De verborgen kant van sterk zijn
Veel mensen die moeite hebben met emoties worden door hun omgeving juist gezien als sterk. Zij regelen zaken, lossen problemen op en zijn er voor anderen. Ze denken praktisch en functioneren vaak goed op werk en in het gezin. Tegelijkertijd kunnen zij zich van binnen leeg, eenzaam of rusteloos voelen.
Wanneer emoties lange tijd worden weggedrukt, verdwijnen ze namelijk niet. Ze zoeken vaak een andere uitweg.
Dat kan zich uiten in:
- Aanhoudende stress
- Piekeren
- Overmatige controlebehoefte
- Vermoeidheid
- Prikkelbaarheid
- Relatieproblemen
- Gevoelens van somberheid of leegte
Het lichaam probeert ons soms te vertellen wat wij zelf nog niet goed kunnen voelen.
Waarom emoties uiten zo spannend kan zijn
Zelfs wanneer mensen meer contact krijgen met hun gevoelens, vinden zij het vaak lastig om deze met anderen te delen. Daar kunnen verschillende redenen voor zijn.
Misschien ben je bang om afgewezen te worden.
Misschien wil je anderen niet belasten.
Misschien heb je geleerd dat kwetsbaarheid gelijkstaat aan zwakte.
Of misschien heb je eerder ervaren dat je gevoelens werden weggewuifd of bekritiseerd.
Wanneer kwetsbaarheid onveilig heeft gevoeld, ontstaat vaak de neiging om jezelf te beschermen. Dat beschermingsmechanisme is begrijpelijk, maar kan ook zorgen voor afstand in relaties.
Want hoe minder we laten zien van wat er werkelijk in ons leeft, hoe moeilijker het voor anderen wordt om ons te begrijpen en nabij te komen.
Achter emotionele afsluiting zit vaak een beschermingsmechanisme
Mensen denken soms dat zij emotieloos zijn. In de praktijk zien we echter meestal iets anders. Onder de oppervlakte zijn gevoelens vaak wel degelijk aanwezig. Alleen zijn er beschermingslagen overheen gekomen.
Denk aan:
- Rationaliseren
- Hard werken
- Zorgen voor anderen
- Controle houden
- Humor gebruiken
- Vermijden van moeilijke gesprekken
Deze strategieën hebben vaak jarenlang geholpen. Ze zijn niet verkeerd. Ze proberen ons te beschermen tegen pijn, teleurstelling of afwijzing.
Pas wanneer we begrijpen waarvoor deze bescherming nodig was, ontstaat er ruimte om weer meer contact te maken met onze emoties.
Emoties als kompas
Binnen Emotionally Focused Individual Therapy (EFIT) zien we emoties niet als iets dat moet worden opgelost of gecontroleerd. Emoties zijn waardevolle signalen die ons iets vertellen over onze behoeften, verlangens en kwetsbaarheden.
Wanneer mensen leren stilstaan bij wat zij voelen, ontstaat vaak meer duidelijkheid over zichzelf.
Ze begrijpen beter waarom situaties hen raken.
Ze kunnen beter aangeven wat zij nodig hebben.
En ze ervaren vaak meer verbinding met de mensen om hen heen.
Niet omdat gevoelens minder aanwezig worden, maar omdat zij meer ruimte leren maken voor wat er in hen leeft
Een eerste stap naar meer contact met jezelf
Meer voelen begint meestal niet met grote doorbraken. Het begint vaak met kleine momenten van nieuwsgierigheid.
Wat gebeurt er in mij op dit moment?
Waar voel ik spanning in mijn lichaam?
Wat raakt me eigenlijk?
Welke behoefte zit er achter mijn reactie?
Door deze vragen regelmatig te onderzoeken, ontstaat langzaam meer ruimte voor jezelf en voor wat er vanbinnen leeft.
Individuele therapie bij Focus On Us in Amersfoort
Bij Focus On Us in Amersfoort begeleid ik mensen die beter willen begrijpen wat er onder hun gedachten, reacties en patronen schuilgaat. Vanuit Emotionally Focused Individual Therapy (EFIT) onderzoeken we samen hoe je omgaat met emoties, waar bepaalde beschermingsmechanismen vandaan komen en hoe je meer verbinding kunt maken met jezelf.
Want emoties zijn geen teken dat er iets mis is met je. Ze geven richting aan wat belangrijk voor je is en kunnen een waardevolle bron zijn van zelfinzicht, veerkracht en verbinding met anderen.
Herken je dit?
Merk je dat je vooral vanuit je hoofd leeft? Vind je het lastig om te voelen wat je nodig hebt of om emoties met anderen te delen?
Dan kan EFIT je helpen om meer contact te krijgen met jezelf en de betekenis van je emoties te ontdekken. Je bent welkom voor een vrijblijvende kennismaking bij Focus on Us. Samen ontdekken hoe meer contact met jezelf kan leiden tot meer rust, veerkracht en verbondenheid.
