Relatietherapie en Autisme
Relatietherapie voor koppels waarin één of beide partners een autismespectrumstoornis (ASS) heeft, vraagt om een specifieke aanpak. De unieke kenmerken van autisme, zoals een sterke behoefte aan voorspelbaarheid, directe communicatie en sensorische gevoeligheden, kunnen zowel uitdagingen als kansen bieden in een relatie. Relatietherapie kan effectief worden ingezet en zich richten op verschillende gebieden.
Veelvoorkomende relatie-uitdagingen bij autisme
- Communicatieproblemen
Mensen met autisme communiceren vaak direct en feitelijk, wat kan botsen met de impliciete of emotionele communicatie van een partner zonder autisme. Subtiele hints, sarcasme of lichaamstaal worden vaak niet herkend, wat tot misverstanden leidt. Het effect op de relatie kan zijn dat de partner zonder autisme zich mogelijk niet gehoord of begrepen voelt, terwijl de partner met autisme overweldigd kan raken door de onduidelijkheid van impliciete verwachtingen.
- Emotionele wederkerigheid
Partners zonder autisme ervaren soms een gebrek aan emotionele respons of empathie, terwijl de partner met autisme moeite kan hebben om emoties adequaat te uiten of te interpreteren. Dit kan gevoelens van eenzaamheid en frustratie veroorzaken, vooral bij de partner zonder autisme.
- Structuur en voorspelbaarheid
Mensen met autisme hebben vaak behoefte aan vaste routines en structuur, terwijl de partner zonder autisme flexibiliteit kan waarderen. Spanningen kunnen ontstaan wanneer de ene partner onverwachte veranderingen aanbrengt die de ander als stressvol ervaart.
- Sensorische gevoeligheden
Overgevoeligheid voor prikkels zoals aanraking, geluid of licht kan intimiteit en gezamenlijke activiteiten beïnvloeden. De partner zonder autisme kan zich afgewezen voelen, terwijl de partner met autisme zich overweldigd voelt.
Waar gaat de aandacht naar uit binnen relatietherapie?
Begrip en psycho-educatie
In relatietherapie is psycho-educatie een belangrijke stap. Beide partners leren hoe autisme hun relatie beïnvloedt en ontwikkelen begrip voor elkaars belevingswereld. Binnen relatietherapie wordt uitleg gegeven over de kenmerken van autisme en hoe deze tot uiting komen in dagelijkse interacties. Zo kunnen verkeerde interpretaties besproken worden, zoals bijvoorbeeld “gebrek aan interesse”, dat eigenlijk voortkomt uit overprikkeling.
Communicatievaardigheden
Het gebruik van expliciete en concrete taal om misverstanden te voorkomen. Hierbij kunnen oefeningen gedaan worden gericht op actief luisteren en herhalen wat de ander zegt om wederzijds begrip te vergroten.
Structuur en planning
Binnen relatietherapie gaat aandacht ook uit naar het vinden van een balans tussen voorspelbaarheid en flexibiliteit. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar het gebruik van gedeelde agenda’s en schema’s om verwachtingen te verduidelijken. Een ander hulpmiddel kan zijn het plannen van “spontane” momenten, zodat deze binnen een veilige structuur passen.
Sensorische overprikkeling bespreken
Binnen relatietherapie worden stellen geholpen sensorische behoeften en grenzen bespreekbaar te maken. Hierbij wordt ook gekeken naar praktische oplossingen, zoals het creëren van een prikkelarme omgeving thuis of het plannen van rustige activiteiten.
Aan de slag met relatietherapie met autisme bij Focus on Us
Als systeem- en relatietherapeut heb ik veel ervaring in het begeleiden van mensen met autisme en hun omgeving. Rekening houdend met de kenmerken die hierbij horen, gebruik ik vaak visuele hulpmiddelen en concrete technieken. Verder richt de therapie richt zich niet alleen op communicatie, maar ook op het versterken van emotionele verbondenheid binnen de unieke dynamiek van de relatie.
Willen jullie hier graag mee aan de slag of willen jullie meer informatie? Neem dan contact met mij op.
Mail naar: eva@focusonus.nl
